Bạn đã bao giờ đặt câu hỏi: “Số cổ phiếu đang lưu hành là gì và tại sao nó quan trọng?” Thực tế, đây là một chỉ số không thể bỏ qua khi bạn phân tích tài chính hoặc đầu tư vào một công ty. Trong bài viết này, Daday Happy sẽ cùng bạn tìm hiểu sâu hơn về khái niệm này, cách tính số cổ phiếu đang lưu hành, cũng như những điều cần lưu ý để đưa ra các quyết định tài chính hiệu quả. Chắc chắn rằng sau bài viết này, bạn sẽ có một cái nhìn rõ ràng và đầy đủ hơn về chỉ số quan trọng này.
Cổ phiếu đang lưu hành là gì?
Để bắt đầu, bạn cần hiểu khái niệm cốt lõi về cổ phiếu đang lưu hành. Nói một cách đơn giản, cổ phiếu đang lưu hành là tổng số cổ phiếu của công ty đã phát hành và hiện đang được nắm giữ bởi các cổ đông, bao gồm:
- Nhà đầu tư cá nhân.
- Các tổ chức tài chính.
- Cổ đông nội bộ (nhân viên, ban lãnh đạo công ty).
Những cổ phiếu này có thể giao dịch tự do trên thị trường chứng khoán, điều đó có nghĩa chúng đại diện cho quy mô và giá trị thực tế của công ty trong mắt nhà đầu tư.
Tại sao cổ phiếu lưu hành quan trọng?
Hãy tưởng tượng bạn đang đánh giá sức khỏe của một công ty. Liệu bạn có thể bỏ qua một chỉ số phản ánh số cổ phiếu được giao dịch công khai và đóng vai trò trong hàng loạt phép tính tài chính quan trọng như vốn hóa thị trường, thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) hay tỷ lệ P/E hay không? Rõ ràng, không hề.
Nếu ví công ty như một chiếc bánh lớn, thì số cổ phiếu đang lưu hành chính là cách chiếc bánh đó được chia thành hàng nghìn “phần bánh nhỏ” mà các cổ đông nắm giữ. Một chiếc bánh lớn (tức vốn hóa thị trường cao) với nhiều phần bánh nhỏ (cổ phiếu lưu hành lớn) sẽ giúp nhà đầu tư dễ dàng định giá mức độ hấp dẫn và tiềm năng của nó.
Công thức chuẩn tính số cổ phiếu đang lưu hành
Tính số cổ phiếu đang lưu hành không hề phức tạp. Bạn chỉ cần áp dụng công thức sau:
Số cổ phiếu đang lưu hành = Số cổ phiếu đã phát hành – Số cổ phiếu quỹ
Giải thích các yếu tố trong công thức:
- Số cổ phiếu đã phát hành: Là tổng số cổ phiếu đã được công ty phát hành ra thị trường, bất kể số cổ phiếu đó đang được nhà đầu tư hay công ty nắm giữ.
- Số cổ phiếu quỹ: Là cổ phiếu mà công ty mua lại từ thị trường. Những cổ phiếu này không được tính vào cổ phiếu đang lưu hành, vì chúng không tham gia vào việc giao dịch, chia cổ tức, hoặc quyền biểu quyết.
Ví dụ thực tế:
Hãy giả sử một công ty XYZ có tổng cộng 10 triệu cổ phiếu đã được phát hành ra thị trường. Trong số đó, công ty đã mua lại 1 triệu cổ phiếu để lưu giữ trong kho quỹ. Vậy số cổ phiếu đang lưu hành của XYZ sẽ là:
10 triệu – 1 triệu = 9 triệu cổ phiếu
Điều này có nghĩa là chỉ còn 9 triệu cổ phiếu của công ty được giao dịch công khai, tham gia vào các tính toán tài chính như vốn hóa thị trường, EPS, v.v.
Làm sao để cập nhật số cổ phiếu đang lưu hành của một công ty?
Thông tin về số cổ phiếu đang lưu hành thường được công bố công khai trong các báo cáo tài chính định kỳ hoặc thông báo của công ty. Ngoài ra, bạn có thể kiểm tra trực tiếp trên trang web của các sàn giao dịch chứng khoán, ví dụ như HOSE hoặc HNX tại Việt Nam.
Theo dõi và cập nhật số cổ phiếu này rất quan trọng vì nó có thể thay đổi tùy thuộc vào các sự kiện tài chính của công ty. Dưới đây là một số hoạt động sẽ ảnh hưởng đến số lượng cổ phiếu đang lưu hành:
- Phát hành thêm cổ phiếu: Nhằm huy động vốn từ thị trường.
- Chia tách cổ phiếu: Để giảm giá cổ phiếu và tăng tính thanh khoản.
- Mua lại cổ phiếu: Nhằm kiểm soát lượng cổ phiếu lưu hành, tăng giá trị cổ phiếu hoặc chống thâu tóm.

Vai trò của số cổ phiếu đang lưu hành trong đầu tư
Số cổ phiếu đang lưu hành đóng vai trò như một “chìa khóa vàng” giúp nhà đầu tư mở ra cánh cửa phân tích và đánh giá giá trị doanh nghiệp. Hãy cùng điểm qua các vai trò quan trọng:
1. Tính vốn hóa thị trường
Công thức tính vốn hóa thị trường rất đơn giản:
Vốn hóa thị trường = Số cổ phiếu đang lưu hành × Giá cổ phiếu hiện tại
Vốn hóa thị trường giúp bạn hình dung quy mô tổng thể của doanh nghiệp so với các đối thủ cùng ngành. Ví dụ, cổ phiếu của Vinamilk hay Vietcombank sẽ có vốn hóa lớn hơn nhiều so với các công ty quy mô nhỏ hơn, qua đó nhà đầu tư dễ dàng lựa chọn công ty phù hợp với khẩu vị rủi ro và chiến lược đầu tư.
2. Tính các chỉ số tài chính quan trọng
Số cổ phiếu đang lưu hành là nền tảng để tính các chỉ số sau:
- Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS):
EPS = Lợi nhuận sau thuế / Số cổ phiếu đang lưu hành
- Tỷ lệ giá/thu nhập (P/E):
P/E = Giá cổ phiếu / EPS
- Tỷ lệ cổ tức:
Cổ tức trên mỗi cổ phiếu = Tổng cổ tức chia / Số cổ phiếu đang lưu hành
Các chỉ số này đóng vai trò rất quan trọng trong việc xác định khả năng sinh lời và định giá cổ phiếu.
So sánh số cổ phiếu đang lưu hành, cổ phiếu quỹ và ESOP
| Loại cổ phiếu | Định nghĩa | Vai trò |
|——————–|—————————————————————————-|———————————————————————————————–|
| Cổ phiếu đang lưu hành | Số cổ phiếu được giao dịch công khai trên thị trường | Phản ánh quy mô thực tế của công ty, ảnh hưởng đến vốn hóa và các chỉ số tài chính. |
| Cổ phiếu quỹ | Là cổ phiếu do công ty mua lại từ nhà đầu tư khác | Không được giao dịch, không tham gia biểu quyết hoặc nhận cổ tức. |
| Cổ phiếu ESOP | Cổ phiếu phát hành theo chương trình lựa chọn cho nhân viên | Tạo động lực cho nhân viên đóng góp vào tăng trưởng của công ty, có thể bị hạn chế giao dịch. |
Qua bài viết, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về cách tính số cổ phiếu đang lưu hành của một công ty cũng như tầm quan trọng của chỉ số này trong việc đánh giá tài chính và ra quyết định đầu tư. Đừng quên, việc nắm bắt chính xác thông tin không chỉ giúp bạn tối ưu hóa chiến lược mà còn tránh được những rủi ro không đáng có. Đừng quên theo dõi Daday Happy để cập nhật nhanh nhất những phân tích, diễn biến mới nhất từ thị trường chứng khoán!