Sự thật về bệnh đau dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị


Đau dạ dày là bệnh lý phổ biến tại Việt Nam và cũng là một trong những nguyên nhân điển hình gây nên tình trạng suy nhược cơ thể. Hãy cùng tìm hiểu sự thật về bệnh đau dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị.

Đau dạ dày là bệnh lý phổ biến ở Việt Nam
Đau dạ dày là bệnh lý phổ biến ở Việt Nam                  

1. Tổng quan về dạ dày

Dạ dày (bao tử):  Là bộ phận thuộc hệ thống tiêu hóa. Tuy quen thuộc nhưng không phải ai cũng hiểu rõ cấu tạo cũng như chức năng của cơ quan này.

 Cấu tạo mô phỏng dạ dày
Cấu tạo mô phỏng dạ dày

Dạ dày nằm trong khoang bụng, là phần phình ra lớn nhất của ống tiêu hóa. Phần phía trên của dạ dày được nối với thực quản qua van tâm vị, còn phía dưới được gắn với ruột non qua van môn vị, do đó thường được nhiều người gọi chung là dạ dày – tá tràng.

Dạ dày có 2 chức năng chính:

  • Tiếp nhận và chứa đựng thức ăn: Nghiền nhuyễn thức ăn với dịch vị dạ dày, trong đó thành phần chính là acid HCL. Dạ dày có cấu tạo cơ trơn dẻo dai để vừa co bóp thức ăn, vừa chịu được sự ăn mòn của acid, acid có thể tới pH = 1.
  • Phân hủy thức ăn nhờ enzyme tiêu hóa trong dịch vị: Dạ dày được bao phủ bởi lớp niêm mạc dạ dày và duy trì độ pH ở mức phù hợp để các enzyme tiêu hóa hoạt động nên có thể thực hiện được chức năng thứ hai. 

2. Bệnh đau dạ dày là gì?

Đau dạ dày chỉ tình trạng tổn thương trên bề mặt của niêm mạc dạ dày, thường là các vết viêm loét. Khi cơ thể làm việc quá sức hoặc căng thẳng, các cơn đau thắt quanh vùng bụng và rốn sẽ xuất hiện, âm ỉ vô cùng khó chịu. Các cơn đau cũng có thể xuất hiện cả khi no và khi đói.

Bệnh đau dạ dày không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh mà trong nhiều trường hợp, bệnh còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống sinh hoạt vợ chồng, làm giảm các chỉ số hạnh phúc của con người.

XEM THÊM: 8 loại bệnh dạ dày phổ biến hiện nay

3. Vị trí đau dạ dày điển hình

Những vị trí của dạ dày sẽ xuất hiện những cơn đau như:

  • Đau vùng thượng vị: Là vùng được xác định nằm trên rốn và dưới xương ức. Là nơi chứa nhiều cơ quan nội tạng của cơ thể nên vô cùng khó khăn trong việc xác định bệnh lý. Đau quặn từng cơn, đau âm ỉ có thể lan sang vùng bụng phía bên phải, hoặc lan ra sau lưng.
  • Đau vùng bụng giữa: Là vùng chứa nhiều cơ quan tiêu hóa quan trọng nhất trong cơ thể. Khi cơ thể có biểu hiện bất thường xung quanh vùng bụng này, bệnh nhân nên đi kiểm tra chuyển khoa để được chẩn đoán tình trạng bệnh chính xác nhất.
  • Đau dạ dày phía trên bên trái: Cơn đau sẽ xuất hiện khi đói, cơn đau thuyên giảm sau ăn nhưng xuất hiện thêm một số triệu chứng khó chịu khác như: tức bụng, chướng bụng, đầy hơi, có cảm giác khó tiêu,…

Đừng chủ quan, hãy theo dõi những cơn đau và nhanh chóng đi thăm khám chuyên khoa để có những điều chỉnh phù hợp nhất, tốt nhất cho sức khỏe của bạn.

4. Triệu chứng của bệnh đau dạ dày

Đau dạ dày có rất nhiều triệu chứng và cách nhận biết thông qua vị trí đau bụng hoặc biểu hiện bên ngoài của cơ thể người bệnh. Một số triệu chứng bệnh điển hình như sau:

  • Nôn, buồn nôn, nôn khan
  • Ợ hơi, ợ chua
  • Chướng hơi, đầy bụng, khó tiêu
  • Rối loạn tiêu hóa, có thể bị ỉa chảy, táo bón,…
  • Đau vùng thượng vị
  • Đau xung quanh vùng bụng, rốn
Đau bụng và táo bón khiến người bệnh khổ sở
Đau bụng và táo bón khiến người bệnh khổ sở
  • Chán ăn, mất cảm giác ăn ngon
  • Sụt cân, suy nhược cơ thể
  • Xuất huyết tiêu hóa
  • Hoa mắt, chóng mặt
Cảm giác hoa mắt, chóng mặt
Cảm giác hoa mắt, chóng mặt
  • Nôn ra máu

Ở mỗi một cơ thể sẽ xuất hiện thêm những triệu chứng khác, điều này phụ thuộc vào cơ địa của từng người. Hãy chú ý những báo động của cơ thể để có phản ứng kịp thời.

XEM THÊM: Các biểu hiện của bệnh đau dạ dày

5. Nguyên nhân gây bệnh đau dạ dày

Qua nhiều năm phân tích và đánh giá, các nhà nghiên cứu xác nhận những yếu tố sau gây nên bệnh đau dạ dày và khiến bệnh lý này phổ biến như vậy. Cụ thể như sau:

  • Do nhiễm khuẩn Hp: 80% người mắc bệnh dạ dày nguyên nhân chính là do vi khuẩn Hp.
Khuẩn Hp gây nên tình trạng đau dạ dày phổ biến
Khuẩn Hp gây nên tình trạng đau dạ dày phổ biến
  • Do thói quen ăn uống không khoa học: Ăn uống không điều độ, không khoa học, ăn các loại thực phẩm không đảm bảo, kết hợp sử dụng các loại nước uống có gas và các chất kích thích khác,…
  • Do yếu tố tâm lý: Căng thẳng, stress không được giải tỏa và kéo dài,…
Tâm lý stress kéo dài
Tâm lý stress kéo dài
  • Do bệnh lý: Một số bệnh lý góp phần gây nên tình trạng đau dạ dày như bệnh viêm hoặc ung thư tuyến tụy, túi mật, viêm ruột, hội chứng ruột kích thích,… Ngoài ra, đau dạ dày còn có thể là hậu quả của các bệnh lý tại tuyến giáp do tuyến này điều khiển chức năng tiêu hóa của dạ dày.
  • Do thuốc: Một số loại thuốc giảm đau, chống viêm, thường gặp ở đối tượng người cao tuổi như thuốc chống đau xương khớp,…
Các loại thuốc giảm đau, chống viêm như aspirin
Các loại thuốc giảm đau, chống viêm như aspirin

XEM THÊM: Các nguyên nhân gây bệnh đau dạ dày hiện nay

6. Bệnh đau dạ dày có nguy hiểm không?

Đau dạ dày là bệnh lý có thể chữa khỏi nếu người bệnh phát hiện sớm và kịp thời điều trị. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh đều chủ quan cho tới khi bệnh chuyển biến xấu và gây ra những biến chứng hết sức nguy hiểm. Một số biến chứng khi bị đau dạ dày có thể kể đến như:

7. Cách chẩn đoán bệnh đau dạ dày

Các bệnh lý về đường tiêu hóa gây “cản trở” cuộc sống và “ bóp nghẹt” cảm xúc, làm giảm chất lượng cuộc sống của mỗi người.

Do vậy, với những người chưa mắc phải bệnh lý này, việc chủ động khám sức khỏe dạ dày định kỳ sẽ giúp phát hiện các bệnh lý liên quan đến dạ dày và đường tiêu hóa một cách kịp thời, tránh được rất nhiều những biến chứng không mong muốn.

Còn đối với bệnh nhân đã xuất hiện các triệu chứng của đau dạ dày. Khi đó, các bác sĩ sẽ dựa vào kết quả khám lâm sàng gần nhất kết hợp với các triệu chứng hiện tại, vị trí đau của bệnh nhân để chẩn đoán bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này sẽ cần thêm một số xét nghiệm đi kèm để chắc chắn về kết quả chẩn đoán.

  • Nội soi dạ dày (EGD)
  • Xét nghiệm qua hơi thở
  • Chụp X quang kết hợp bột barium.
  • Xét nghiệm phân
  • Xét nghiệm máu tìm kháng thể
  • Siêu âm dạ dày
  • Chụp MRI dạ dày
  • Chụp CT dạ dày

8. Bệnh đau dạ dày có chữa được không?

Khi bệnh nhân lựa chọn được hướng điều trị phù hợp, kết hợp với việc chủ động thay đổi thói quen, lối sống, có thể tin tưởng rằng bệnh đau dạ dày có thể chữa khỏi. Dưới đây là một số hướng điều trị đang được người bệnh áp dụng:

8.1 Mẹo giảm đau dạ dày tại nhà

Khi các cơn đau xuất hiện nhưng không quá nặng, người bệnh có thể tự làm giảm bớt cơn đau bằng cách massage vùng rốn theo chiều kim đồng hồ. Sau đó, dùng tay day dụng dưới một cách nhẹ nhàng để dạ dày có thể trở lại hoạt động tốt hơn.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể dùng dầu gió hoặc cao để xoa lên vùng bị đau để giảm đau hoặc có thể chườm nóng bằng muối hột hay nước nóng đều được.

Hoặc người bệnh có thể ăn bánh mì, uống nước muối loãng, làm ấm bụng, tập hít thở sâu,…

Bánh mì gối tốt cho người đau dạ dày
Bánh mì gối tốt cho người đau dạ dày

Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp ứng biến tạm thời để giúp người bệnh giảm đau đớn, cách tốt nhất người bệnh vẫn nên đi khám lại và điều trị theo lời khuyên của bác sĩ.

XEM THÊM: Chữa đau dạ dày không cần dùng thuốc

8.2 Chữa đau dạ dày bằng Thuốc Tây

Một số loại thuốc được sử dụng trong việc điều trị đau dạ dày:

  • Thuốc kháng axit HCl trung hòa axit trong dịch vị dạ dày: Giúp trung hòa axit và giảm đau.
  • Thuốc điều trị axit dạ dày: Trung hòa axit dạ dày.
  • Ức chế histamin H2: Làm giảm lượng axit sản xuất trong dạ dày.
  • Các loại thuốc ức chế bơm proton: Làm giảm lượng axit bằng cách chặn hoạt động bơm trong các tế bào tiết axit của dạ dày.
  • Các loại thuốc để điều trị vi khuẩn HP: Sử dụng kết hợp với thuốc kháng sinh và các loại thuốc ức chế bơm proton.

8.3 Chữa đau dạ dày bằng Đông y

Dược liệu hoàn toàn từ tự nhiên
Dược liệu hoàn toàn từ tự nhiên

Đông y được biết đến như một phương pháp chữa bệnh có tính an toàn, thành phần tự nhiên. Các loại thảo dược được sinh trưởng thuận theo tự nhiên giúp phát huy tối đa dược tính kết hợp với sự điều chỉnh hàm lượng giúp quá trình điều trị và phục hồi bệnh lý được hiệu quả.

Với xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay, Đông y đã có sự điều chỉnh để phù hợp và tăng khả năng cải thiện bệnh lý khi kết hợp với công nghệ chiết xuất hiện đại, giúp thuốc có thể đi sâu vào từng vị trí viêm loét, tổn thương trong cơ thể.

Đông y được xác định là hướng điều trị lâu dài, kiên trì.

8.4 Bài thuốc dân gian chữa đau dạ dày

Cùng điểm qua một số nguyên liệu dân giã được ứng dụng trong việc giảm đau dạ dày sau đây:

  • Chuối xanh: Trong chuối xanh có chứa nhiều sợi pectin hòa tan giúp hỗ trợ quá trình tiêu hóa và làm lành tổn thương bề mặt niêm mạc dạ dày.
  • Tinh bột nghệ: Trong bột nghệ có chưa tinh chất cucurmin giúp tiêu diệt vi khuẩn Hp – nguyên nhân chính gây ra các bệnh đau dạ dày, đồng thời hỗ trợ làm lành các vết thương.
  • Nghệ tươi và nước dừa: Nước dừa đun sôi, bỏ thêm nghệ tươi, uống đều đặn các ngày sẽ giúp người bệnh giảm đau hiệu quả.

9. Một số lưu ý cho người bị đau dạ dày

Người bệnh đau dạ dày cần lưu ý những một số vấn đề để cải thiện và không làm cho tình trạng bệnh trở nặng.

9.1 Người bị đau dạ dày nên kiêng gì?

Một chế độ ăn uống khoa học, kiêng khem hợp lý sẽ hỗ trợ quá trình điều trị và phục hồi tình trạng bệnh lý. Một số lưu ý như sau:

  • Duy trì giờ ăn ổn định
  • Chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ.
  • Không để dạ dày quá no hoặc quá đói, không ăn quá nhanh cũng như không ăn tối quá no và muộn.
  • Tránh các thức ăn sau trong bữa ăn hàng ngày:
  • Tránh ăn các loại thực phẩm làm tăng tiết dịch vị như: chanh, cam, quýt, mơ, ổi, xoài xanh, khế chua, me, chùm ruột, dưa muối các loại, cà chua, giấm ăn, mù tạt,…
  • Hạn chế uống các loại nước trái cây có axit, nước có gas, cà phê, trà đặc, rượu bia,…
  • Hạn chế các loại gia vị có tính kích thích: như hành, tỏi, ớt, tiêu.
  • Không ăn đồ ăn quá mặn (mắm, tương, chao…) thường làm tăng sự bài tiết axit của dạ dày, gây ra các cơn đau.
  • Không ăn thực phẩm quá lạnh hoặc quá nóng: như cua, ốc, hến, hàu, nghêu, sò… Nếu phải ăn, cần thêm vài lát gừng tươi để điều hòa.
  • Cũng cần tránh thực phẩm để quá lạnh hoặc thức ăn đang nóng sôi; nếu muốn dùng, phải để trở về nhiệt độ 25 – 30°C.
  • Bệnh đau dạ dày cần kiêng đồ thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều dầu mỡ (thịt hun khói, thịt nguội, xúc xích, lạp xưởng…).

XEM THÊM: Đau dạ dày nên ăn gì và kiêng gì?

9.2 Chế độ ăn uống của người đau dạ dày

Điều chỉnh lối sống khoa học sẽ giúp bệnh nhân cải thiện đáng kể tình trạng bệnh của mình. Một số lưu ý người bệnh nên quan tâm như:

  • Duy trì cân nặng phù hợp, giảm cân nếu bạn đang bị béo phì, thừa cân.
  • Nâng cao đầu giường để giảm tình trạng trào ngược khi ngủ hoặc vào ban đêm (bệnh nhân có thể đặt miếng xốp bên dưới đầu nệm,…).
  • Nên kết thúc việc ăn uống trước giờ đi ngủ khoảng từ 2h – 3h.

10. Khi nào cần đến gặp bác sĩ

Người bệnh cần đến bệnh viện hoặc thăm khám bác sĩ ngay lập tức nếu cơ thể xuất hiện một số dấu hiệu sau:

  • Cơn đau dạ dày xảy ra đột ngột và dữ dội .
  • Đau tức ngực.
  • Nôn ra máu màu sẫm.
  • Đi ngoài ra phân đen, màu hạt dẻ hoặc có máu.
  • Táo bón nặng, kéo dài dai dẳng nhiều giờ hoặc nhiều ngày.
  • Xuất hiện cơn đau hoặc các vết sưng mới xung quanh vùng bụng, rốn.
  • Khó thở, chóng mặt, có nguy cơ ngất xỉu đột ngột cao.
  • Nôn mửa không ngừng, liên tục, không giữ được thức ăn trong cơ thể.

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế hoàn toàn cho lời khuyên của bác sĩ.

Nguồn tham khảo:

  1. https://bookingcare.vn/cam-nang/dau-da-day-trieu-chung-cach-giam-dau-va-dieu-tri-hieu-qua-p1898.html
  2. https://medlatec.vn/tin-tuc/dau-da-day-nguyen-nhan-trieu-chung-va-cach-dieu-tri-s195-n17587
  3. https://ihs.org.vn/dau-da-day-vi-tri-dau-hieu-va-dieu-tri-9375.html
  4. wikipedia

Dược sĩ Nguyễn Thị Nhung

Chào mọi người! Tôi là Nhung, một Dược sĩ thích viết lách và đam mê nghiên cứu sâu các bệnh lý liên quan đến hệ thống tiêu hóa, đặc biệt là về dạ dày. Với sự phát triển của internet giúp người bệnh dễ dàng tìm kiếm thông tin, tôi mong muốn có thể chia sẻ một cách chính xác nhất những vấn đề liên quan đến bệnh lý dạ dày thông qua Dạ Dày Happy được tôi tổng hợp từ các chuyên gia sức khỏe hàng đầu ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Chúc bạn sức khỏe và thành công. "Dạ dày khỏe - Ăn vui vẻ"

Nhận Xét



s-tht-v-bnh-au-d-dy-nguyn-nhn-triu-chng-v-cch-iu-tr