7 nguyên tắc vàng tạo “lớp áo giáp” phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả


“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” được coi là kim chỉ nam về sức khỏe từ xưa đến nay. Khi nhắc tới sức khỏe cơ quan tiêu hóa, viêm loét dạ dày đang là một trong những bệnh lý phổ biến nhất, có thể gặp ở mọi đối tượng cũng như lứa tuổi, do đó những kiến thức để phòng tránh căn bệnh này là vô cùng quan trọng. Hãy cùng 7 nguyên tắc vàng tạo nên “lớp áo giáp” giúp phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả.

1. Viêm loét dạ dày có nguy hiểm không?

Dạ dày là cơ quan tiếp nhận mọi loại đồ ăn mà chúng ta dung nạp vào cơ thể, bất kể là thực phẩm tốt hay không tốt.

viem-loet-da-day-la-benh-ly-dien-hinh-do-thoi-quen-va-che-do-dinh-duong
Viêm loét dạ dày là bệnh lý điển hình do thói quen và chế độ dinh dưỡng

Trong xã hội hiện đại ngày nay, con người bị cuốn theo vòng xoáy của công việc, của những áp lực căng thẳng, chất lượng thực phẩm đi xuống và con người hình thành nên những thói quen không tốt như ăn uống theo cảm hứng, thức khuya, bia rượu thường xuyên, trầm cảm áp lực,…chính những tác nhân này khiến cho dạ dày suy giảm chức năng của nó và viêm loét dạ dày trở thành “căn bệnh thời hiện đại” ngày nay.

Viêm loét dạ dày không phải là bệnh lý quá nghiêm trọng, có thể cướp đi mạng sống của chúng ta trong một thời gian ngắn, tuy nhiên những triệu chứng của căn bệnh này như buồn nôn, mất ngủ, đau thắt vùng thượng vị, rối loạn tiêu hóa,…khiến cho người bệnh vô cùng mệt mỏi và khi tình trạng này kéo dài, có thể dẫn đến rất nhiều những biến chứng nguy hiểm như chảy máu dạ dày, nguy hiểm nhất là ung thư dạ dày.

Xem Thêm: Biến chứng viêm loét dạ dày

2. Công thức tạo nên “lớp áo giáp” giúp phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả

2.1 Thận trọng khi sử dụng thuốc

Các loại thuốc dành cho các bệnh phổ thông như: Thuốc giảm đau đầu, thuốc cảm cúm, thuốc hạ sốt, thuốc tiêu chảy, thuốc trị đau nhức xương khớp,…về bản chất chúng là loại kháng sinh không chứa steroid (NSAID).

cac-loai-thuoc-khang-sinh-chong-viem
Các loại thuốc kháng sinh, chống viêm

Các loại kháng sinh, chống viêm không chứa steroid được tạo ra từ các loại nấm và vi sinh vật giúp tiêu diệt sự sinh sôi và phát triển của các loại vi khuẩn trong cơ thể. Khi vào ống tiêu hóa, qua dạ dày, tới đường ruột, các loại kháng sinh này không phân biệt được đâu là lợi khuẩn và hại khuẩn, chúng sẽ tiêu diệt tất cả. Nguyên lý này giải thích được vì sao khi uống thuốc hạ sốt chúng ta sẽ thấy cơ thể hạ thân nhiệt nhưng cảm thấy rất mệt, mồm miệng nhạt, không muốn ăn, thực chất khi đó dạ dày đang không khỏe.

Bên cạnh đó, khi lạm dụng hoặc sử dụng trong thời gian dài các loại thuốc này, sẽ khó tránh được tác dụng phụ và những biến chứng khó đoán. Chính vì vậy, chúng ta nên lưu ý một số vấn đề sau:

  • Không tự ý mua thuốc bừa bãi, linh tinh.
  •  Khi thấy tình trạng bệnh chậm cải thiện hoặc không cải thiện cũng không được tự ý tăng liều lượng, tần suất uống trong ngày.
  •  Tránh uống thuốc khô (không uống kèm với nước) khiến niêm mạc dạ dày bị kích thích.
  • Đa số các loại thuốc kháng sinh cần ăn lót dạ mới được uống thuốc, không được để bụng đói .
  •  Khi bị mẫn cảm với thành phần nào của thuốc hoặc thấy khó chịu trong người, nên dừng uống thuốc ngay và liên hệ với bác sĩ để kịp thời xử lý.

2.2 Ngăn ngừa vi khuẩn Hp

90% trường hợp bị viêm loét dạ dày cấp và mãn tính được cho là do vi khuẩn Hp. Hầu hết khi xét nghiệm, các bệnh nhân thường có kết quả dương tính với loại vi khuẩn này.

nguoi-bi-viem-loet-da-day-duong-tinh-voi-hp
Người bị viêm loét dạ dày dương tính với Hp

Vi khuẩn Hp xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống. Khi chúng phát triển mạnh trên bề mặt niêm mạc dạ dày sẽ khiến niêm mạc dạ dày bị kích thích dẫn tới tổn thương dạ dày và làm suy giảm chức năng tiêu hóa của cơ quan này.

Tình trạng này kéo dài sẽ gây sưng viêm, lở loét, khởi phát những cơn đau và đi kèm với nhiều triệu chứng khác của bệnh, trường hợp nghiêm trọng có thể bị xuất huyết dạ dày, ung thư dạ dày và mất mạng.

Do vậy, để phòng ngừa và ngăn chặn loại vi khuẩn này:

  • Duy trì thói quen ăn chín, uống sôi, hạn chế các loại thực phẩm ăn tươi sống trực tiếp.
  •  Không uống nước lạnh, ăn đồ lạnh, đồ tanh, đồ sống chứa nhiều sán khuẩn như tiết canh,…
  •  Nên bảo quản đồ ăn trong tủ lạnh, tránh để thức ăn bên ngoài gây ôi thiu và ruồi muỗi đẻ trứng.
  •  Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Nên ăn rau củ quả tự trồng hoặc được bán ở những địa điểm đảm bảo chất lượng.
  • Không dùng chung bát đũa hoặc tiếp xúc thân mật với người lạ, đặc biệt là người có Hp dương tính, bởi theo một nghiên cứu đưa ra, vi khuẩn Hp có thể lây qua việc tiếp xúc gần gũi với nhau như hôn,…

2.3 Thói quen

Các chuyên gia về tiêu hóa và dinh dưỡng nhận định, thói quen ăn uống ảnh hưởng trực tiếp với sức khỏe của cơ quan tiêu hóa. Việc duy trì thói quen ăn uống tùy tiện, thiếu khoa học là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày. Sau đây là một số lưu ý:

  • Nên ăn chậm, nhai kỹ, ăn từng miếng nhỏ và tránh ăn khô, nên ăn kèm với nước để dạ dày dễ tiêu hóa, giảm sức ép lên dạ dày.
  • Không ăn quá khuya, không ăn xong đi ngủ ngay, nên ăn trước khi ngủ từ 3 – 4h hoặc tối thiểu từ 1 – 2h.
  • Không ăn đồ ăn vặt thay tinh bột, ăn không đúng bữa.
  • Không nhịn ăn sáng bởi ăn sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, sau một đêm, dạ dày của chúng ta đang trống rỗng, cần được dung nạp thức ăn.                 
an-sang-rat-tot-cho-suc-khoe-phong-ngua-viem-loet-da-day
Ăn sáng rất tốt cho sức khỏe
  • Khi thức dậy, không xuống giường luôn mà vận động nhẹ nhàng ngay tại giường, sau đó khi bước ra khỏi giường sẽ vận động mạnh hơn, kết thúc là 1 ly nước ấm vào buổi sáng.
  • Không vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa vì dễ khiến chúng ta bị hóc và tạo điều kiện cho không khí đi vào trong dạ dày khiến bụng căng cứng, đầy hơi.
  • Khi đói hãy uống một ly sữa.
  • Nên ăn trái cây trước bữa ăn 30 phút và uống nước trước 1h ăn sẽ giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.
  • Sau bữa ăn nên đi lại nhẹ nhàng, tránh ngủ luôn hoặc vận động mạnh.
  • Đảm bảo ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi ngày để não bộ và cơ thể tỉnh táo.
  • Giảm cân
  • Vận động, tập thể thao thường xuyên, đều đặn.

2.4 Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng hàng ngày không chỉ cung cấp nguồn năng lượng quan trọng cho các hoạt động trong ngày của chúng ta mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe dạ dày

Một số lời khuyên sau đây:

  • Nên tăng cường ăn nhiều rau củ quả, các loại hạt. Hiện nay, organic (thực phẩm hữu cơ) đang là xu hướng thực phẩm an toàn hiện nay, người bệnh có thể tham khảo thêm.       
nen-an-nhieu-rau-cu-qua
Nên ăn nhiều rau củ quả
  • Theo ông Hiromi Shinya – chuyên gia dinh dưỡng sức khỏe nổi tiếng của Nhật, ông chỉ ra rằng: Việc ăn sữa mỗi ngày để cải thiện đường ruột, uống sữa mỗi ngày để phòng tránh loãng xương, cố gắng duy trì bữa ăn có nhiều protein, uống trà xanh mỗi ngày vì có chứa chất ung thư,…đều là những quan niệm sai lầm và không có tác dụng bảo vệ và cải thiện sức khỏe như đa số chúng ta vẫn đang lầm tưởng, hay đổi nhận thức về sức khỏe
  • Đối với những người bị đau dạ dày, nên ăn thực phẩm dạng mềm như bánh mì gối, xôi,…giúp thấm hút dịch vị, giảm đau dạ dày hiệu quả.
  • Tránh ăn thức ăn khô, rắn như cơm rang, cơm cháy, hạn chế các gia vị cay nóng như ớt, tiêu,…
  • Hạn chế các thực phẩm chua có tính axit làm kích thích niêm mạc dạ dày như: Xoài chua, dưa chua, kim chi, cam, chanh,…nhất là khi bụng đói.
  • Bệnh nhân có thể xây dựng chế độ ăn theo phương pháp đĩa ăn để cân bằng dinh dưỡng. Bệnh nhân có thể chia chiếc đĩa (đường kính khoảng 23cm) thành 3 phần theo công thức: 25% chất đạm (protein), 25% tinh bột và 50% rau củ.
  • Hạn chế uống các loại đồ uống ngọt, đồ uống có gas, đặc biệt khi đói.
  • Nên ăn nhạt, hạn chế nêm nếm gia vị cay hoặc ăn mặn.

2.5 Không dùng chất kích thích

Theo Liên minh Kiểm soát thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA), thuốc lá và thuốc lá điện tử có chứa nicotin – chất gây nghiện cao, là nguyên nhân gây các bệnh tiêu hóa, điển hình là bệnh viêm loét dạ dày và làm tăng nguy cơ bị ung thư dạ dày.

dung-viec-hut-thuoc-la-va-thuoc-la-dien-tu
Dừng việc hút thuốc lá và thuốc lá điện tử

Thuốc lá không chỉ làm hẹp thực quản mà còn khiến mạch máu trong hệ tiêu hóa bị co lại, giảm cản trở quá trình cung cấp máu cho các tế bào thành dạ dày, làm suy giảm sức đề kháng của niêm mạc dạ dày. Sử dụng nicotin quá liều có thể gây ngộ độc.

Bên cạnh đó, uống rượu bia thường xuyên còn làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thần kinh giao cảm chi phối hệ tiêu hóa, gây ra những tác động tiêu cực như: Rối loạn chức năng của nhu động ruột, làm mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, ảnh hưởng tới quá trình tái hấp thu, đau bụng,…

Ngoài ra, rượu bia còn có thể làm mất khả năng sản xuất vitamin B,K của dạ dày và đại tràng, các vết loét dễ có nguy cơ bị xuất huyết, mất máu.

2.6 Yếu tố tâm lý

tam-li-tot-phong-ngua-viem-loet-da-day
Luôn vui tươi và lạc quan

Yếu tố tâm lý vừa là liều thuốc thần kỳ để chữa bệnh, nhưng cũng vừa là tác nhân ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, đặc biệt là về dạ dày. Quản trị cảm xúc tốt là một trong những nguyên tắc vàng tạo nên “lớp áo giáp” giúp phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả.                            

Khi căng thẳng, dạ dày sẽ tăng tiết acid nhiều hơn, co thắt mạnh hơn, làm tổn thương bề mặt niêm mạc do acid ăn mòn, làm tăng nguy cơ gây viêm loét dạ dày.

Khi bạn cảm thấy căng thẳng trong lúc làm việc, hãy đứng dậy đi lại một lúc, vừa là cách để cơ thể vận động, vừa giúp mắt tranh thủ được nghỉ ngơi. Các bác sĩ khuyến cáo không nên ngồi nhiều giờ một chỗ trong ngày, thi thoảng nên đứng dậy vận động.

Bên cạnh đó, thói quen thức khuya khá phổ biến hiện nay. Tuy nhiên, cơ thể bạn sinh ra giống như một chiếc đồng hồ sinh học, cần được nghỉ ngơi đúng thời điểm. Thời gian ngủ là lúc cơ thể nghỉ ngơi, thư giãn, cơ thể hồi phục và nếu thức khuya, dạ dày của bạn sẽ phải hoạt động mà không được nghỉ ngơi, cơ thể tiêu hao năng lượng khiến dạ dày bị suy yếu, lâu dần sinh ra viêm loét.

2.7 Thay đổi thói quen tưởng như vô hại

Bạn có biết, vừa ăn vừa xem tivi hoặc điện thoại làm tăng khả năng gây viêm loét dạ dày.

Giải thích cho điều này, các chuyên gia sức khỏe cho rằng, khi vừa ăn vừa xem điện thoại sẽ khiến một phần máu được đưa tới não nên không hỗ trợ dạ dày tiêu hóa tốt được thức ăn. Thức ăn bị chậm tiêu hóa, tồn đọng sẽ lên men, khiến cơ thể hay bị ợ hơi, ợ chua để giải phóng khí thừa, đồng thời các loại vi khuẩn có điều kiện thuận lợi để sinh sôi và làm tổn thương niêm mạc dạ dày.

Hiện nay, các bậc cha mẹ hay có thói quen vừa cho trẻ cầm điện thoại vừa ăn, điều này giải thích lý do vì sao bệnh viêm loét dạ dày lại có xu hướng trẻ hóa đối tượng.

Không chỉ vậy, thói quen này làm kéo dài thời gian ăn uống. Khi chúng ta ăn quá 20 phút, dạ dày sẽ bắt đầu có cảm giác no và khiến chúng ta không muốn ăn, thói quen này đặc biệt không tốt với những người đang muốn tăng cân.

Trên đây là 7 nguyên tắc vàng tạo nên “lớp áo giáp” giúp phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả. Đây là bệnh lý hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu chúng ta nắm chắc được các nguyên tắc này.Hãy áp dụng và thực hiện này hôm nay để có được một sức khỏe tốt nhé.

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế hoàn toàn cho lời khuyên của bác sĩ.

Nguồn tham khảo

https://www.webmd.com/digestive-disorders/understanding-ulcers-prevention

Dược sĩ Nguyễn Thị Nhung

Chào mọi người! Tôi là Nhung, một Dược sĩ thích viết lách và đam mê nghiên cứu sâu các bệnh lý liên quan đến hệ thống tiêu hóa, đặc biệt là về dạ dày. Với sự phát triển của internet giúp người bệnh dễ dàng tìm kiếm thông tin, tôi mong muốn có thể chia sẻ một cách chính xác nhất những vấn đề liên quan đến bệnh lý dạ dày thông qua Dạ Dày Happy được tôi tổng hợp từ các chuyên gia sức khỏe hàng đầu ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Chúc bạn sức khỏe và thành công. "Dạ dày khỏe - Ăn vui vẻ"

Nhận Xét