Loét dạ dày có nguy hiểm không? Những điều cần biết


Những vết loét trên bề mặt niêm mạc dạ dày gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người bệnh. Điều này thậm chí tiềm ẩn những biến chứng có thể nguy hiểm đến tính mạng. 

1.Tổng quan về dạ dày

Dạ dày (hay bao tử): Là một cơ quan của hệ thống tiêu hóa, nằm ở bụng ngay dưới xương sườn và bên trái. 

cau-tao-va-hinh-dang-cua-da-day
Cấu tạo và hình dạng của dạ dày

Dạ dày có hình dạng giống như một chiếc túi lớn. Một đầu được nối với thực quản và tá tràng, một đầu được nối với ruột non. Hình dáng của dạ dày hơi giống chữ J, dung tích của dạ dày khoảng 3 lít nước.

Chức năng của dạ dày trong cơ thể:

  • Nghiền nát thức ăn được đưa vào cơ thể và thấm dịch vị lên thức ăn đã được nghiền nát.
  • Dùng enzym tiêu hóa trong dịch vị để phân hủy thức ăn. 

2. Loét dạ dày là gì?

Loét dạ dày (stomach ulcers):  Chỉ tình trạng các vết loét, ổ loét ăn sâu xuống hết lớp niêm mạc đến các lớp cơ của dạ dày, khi lớp chất nhầy dày bảo vệ dạ dày khỏi dịch axit tiêu hóa bị giảm khiến các axit tiêu hóa ăn mòn các mô lót dạ dày, gây loét.  tình trạng viêm loét có thể tạo thành sẹo ở lớp hạ – niêm mạc dạ dày và đôi khi có thể bị ăn mòn xuống cả các lớp cơ.

Loét dạ dày có thể dễ dàng được chữa khỏi, nhưng chúng có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách.

Loét dạ dày bao gồm:

  • Loét dạ dày:  Xảy ra ở bên trong dạ dày.
  • Loét tá tràng:  Xảy ra ở bên trong, phần trên của ruột non (tá tràng).     

XEM THÊM: Sự khác biệt giữa viêm dạ dày và loét dạ dày

3. Nguyên nhân gây loét dạ dày

Hệ tiêu hóa được phủ một lớp chất nhầy bảo vệ, chống lại axit. Khi lượng axit tăng lên hoặc lượng chất nhầy giảm, khả năng loét dạ dày có thể xảy ra. Nguyên nhân phổ biến bao gồm:

  • Nhiễm vi khuẩn Hp với một số chủng nhất định: Vi khuẩn Hp thường sống và nhân lên trong lớp niêm mạc bao phủ và bảo vệ các mô lót dạ dày và ruột non.
vi-khuan-hp
Vi khuẩn HP
  • Sử dụng thường xuyên các thuốc giảm đau: Một số loại thuốc giảm đau không được kê theo đơn và theo toa có thể gây kích ứng hoặc viêm niêm mạc dạ dày và ruột non. Những loại thuốc này bao gồm aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin), naproxen (Aleve, Anaprox), ketoprofen và các loại khác. 
  • Loét dạ dày là phổ biến hơn ở người lớn tuổi dùng thuốc giảm đau thường xuyên, các loại thuốc liên quan đến vấn đề viêm xương khớp, điều trị loãng xương (được gọi là bisphosphonates).
  • Hội chứng Zollinger-Ellison: Là tình trạng của một hoặc nhiều khối u xuất hiện ở tá tràng hoặc tụy. Các khối u này kích thích sản xuất dư thừa acid dạ dày gây viêm loét dạ dày-tá tràng.
hoi-chung-zollinger-ellison
Hội chứng Zollinger-Ellison
  • Ăn uống và sinh hoạt: Việc ăn uống không đúng bữa, không điều độ, ăn quá no hoặc quá đói, uống quá nhiều rượu dẫn đến hoạt động co bóp của dạ dày bị ảnh hưởng, dịch vị dạ dày tăng tiết, lớp bảo vệ niêm mạc bị tổn thương dần sẽ dẫn đến viêm dạ dày và gây loét dạ dày. 
  • Stress: Căng thẳng, buồn phiền, tức giận, lo lắng, sợ hãi khiến mất cân bằng chức năng cho dạ dày làm dịch vị dạ dày tăng tiết, lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày bị tổn thương gây loét dạ dày.
  • Các loại thuốc khác: dùng một số loại thuốc khác cùng với NSAID, như steroid, thuốc chống đông máu, aspirin liều thấp, thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRIs), alendronate (Fosamax) và risedronate (Actonel), có thể làm tăng đáng kể khả năng phát triển bệnh loét.

4. Triệu chứng phổ biến của bệnh loét dạ dày

Tùy theo mức độ nghiêm trọng của vết loét mà các triệu chứng khác nhau, cảm giác nóng rát hoặc đau ở giữa bụng giữa ngực và rốn. Thông thường, cơn đau sẽ dữ dội hơn khi đói kéo dài trong vài phút đến vài giờ.

  • Đau âm ỉ hoặc nóng rát ở phần trên của bụng
  • Ăn mất ngon
  • Chứng ợ nóng hoặc khó tiêu
  • Chướng bụng, đầy hơi, có cảm giác no
  • Thiếu máu, chóng mặt, mệt mỏi, khó thở, da nhiều màu
  • Ợ hơi, ợ chua thường xuyên
  • Nôn, buồn nôn, nôn khan
  • Phân đen như hắc ín và chất nôn có màu sẫm
  • Xuất huyết tiêu hóa như nôn ra máu tươi hoặc máu màu bã trầu.

5. Biến chứng bệnh loét dạ dày

Biến chứng của bệnh loét dạ dày khi đã xảy ra thường rất nghiêm trọng và có khả năng đe dọa tính mạng:

  • Chảy máu trong và thủng tại vị trí loét của dạ dày: Tình trạng viêm loét có thể dẫn đến chảy máu dạ dày, xuất huyết dạ dày tiêu hóa. Mất máu nghiêm trọng có thể gây ra nôn mửa đen, có máu hoặc phân đen, từ đó dẫn đến thủng dạ dày.
    thung-da-day-va-thao-tac-tien-hanh-cat-bo
    Thủng dạ dày và thao tác tiến hành cắt bỏ
  • Nhiễm trùng: Viêm loét dạ dày có thể ăn mòn, xuyên qua (thủng) thành dạ dày hoặc ruột non của bạn, khiến bạn có nguy cơ bị nhiễm trùng nghiêm trọng khoang bụng (viêm phúc mạc).
  • Tắc nghẽn dạ dày: Viêm loét dạ dày có thể chặn đường thức ăn đi qua đường tiêu hóa, khiến bạn dễ bị đầy hơi, nôn mửa và giảm cân thông qua sưng hoặc viêm do sẹo.
  • Ung thư dạ dày: Khi tình trạng viêm loét không được điều trị dứt điểm có thể dẫn đến teo niêm mạc dạ dày, chuyển sản ruột và gây ra ung thư dạ dày.

6. Cách thức chẩn đoán bệnh loét dạ dày

Để chẩn đoán loét dạ dày, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả thăm khám gần nhất cùng với các triệu chứng hiện tại và bất kỳ loại thuốc nào mà người bệnh đang dùng để đưa ra kết luận chính xác.

6.1 Nội soi (EGD)

Bác sĩ sẽ thực hiện quá trình nội soi hệ tiêu hóa bằng cách đưa một ống mỏng chứa một máy ảnh nhỏ, được đưa qua miệng, xuống cổ họng, vào thực quản, xuống dạ dày và ruột non của bệnh nhân để quan sát niêm mạc dạ dày. Kỹ thuật này được sử dụng để tìm kiếm vết loét, chảy máu và bất kỳ mô nào có biểu hiện bất thường.

Trong trường hợp bệnh nhân lo lắng và khó chịu khi đưa dụng cụ soi vào dạ dày hoặc lý do chuyên môn, bác sĩ có thể gây mê cho bệnh nhân trong khoảng thời gian ngắn, khoảng 10 phút.

6.2 Kiểm tra hơi thở C14 

Đây là phương pháp để xác định sự hiện diện của vi khuẩn Hp. Các vi khuẩn chuyển đổi ure thành carbon dioxide. Thử nghiệm bao gồm nuốt một lượng carbon phóng xạ (C14) và kiểm tra không khí thở ra từ phổi. Một xét nghiệm không phóng xạ có thể được sử dụng cho trẻ em và phụ nữ mang thai.

kiem-tra-hoi-tho
Kiểm tra hơi thở

6.3 Chụp X – quang kết hợp bột bari 

Loạt tia X này sẽ cho thấy hình ảnh của thực quản, dạ dày và ruột non của người bệnh để tìm kiếm những dấu hiệu bất thường. 

Bari là một dạng chất lỏng phấn được uống và kết hợp cùng với chụp x-quang, cho ra hình ảnh của niêm mạc dạ dày. Những xét nghiệm này ít phổ biến hiện nay, nhưng có thể hữu ích khi thiết bị nội soi không có sẵn.

6.4 Sinh thiết 

sinh-thiet-da-day
Sinh thiết dạ dày

Một mẫu mô nhỏ được lấy trong khi nội soi và được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Sinh thiết này phải luôn luôn được thực hiện nếu phát hiện loét dạ dày.

6.5 Xét nghiệm máu, điện giải đồ…khi có biểu hiện của xuất huyết dạ dày

Người bệnh có thể thực hiện các xét nghiệm máu khác nhau để kiểm tra số lượng hồng cầu và có thể chẩn đoán tình trạng thiếu máu.

6.6 Các xét nghiệm tìm vi khuẩn Hp trong phân hay trong hơi thở

Vi khuẩn Hp có thể được phát hiện trong các xét nghiệm phân hoặc xét nghiệm hơi thở. Xét nghiệm phân nhằm mục đích kiểm tra sự hiện diện của máu trong phân của bạn, một dấu hiệu nhận biết của viêm dạ dày.

7. Hướng điều trị bệnh loét dạ dày

Chế độ ăn kiêng đặc biệt hiện nay được đánh giá không đem lại nhiều hiệu quả tích cực trong việc phòng ngừa hoặc điều trị loét dạ dày. Do đó, người bệnh cần nắm thêm một số những cách thức điều trị sau:

  • Thực hiện xét nghiệm hơi thở: Để đảm bảo tình trạng nhiễm khuẩn Hp đã được điều trị thành công.
  • Thuốc: Bao gồm cả thuốc kháng sinh, để tiêu diệt khuẩn Hp và thuốc giúp đẩy nhanh quá trình chữa bệnh. Các loại thuốc khác nhau cần được sử dụng kết hợp, một số tác dụng phụ có thể bao gồm tiêu chảy và phát ban. 
  • Điều chỉnh một số loại thuốc uống hiện tại: Liều lượng thuốc viêm khớp, aspirin hoặc thuốc chống viêm khác có thể được thay đổi một chút để giảm tình trạng viêm loét của dạ dày.
  • Thay đổi lối sống: Bao gồm bỏ thuốc lá, vì hút thuốc làm giảm khả năng phòng vệ tự nhiên trong dạ dày và làm suy yếu quá trình chữa bệnh.
  • Nếu bị loét kèm với chảy máu, bệnh nhân có thể phải nhập viện để điều trị tích cực bằng nội soi và thuốc làm giảm tiết axit (PPI), đôi khi có thể cần phải truyền máu.  
  • Điều trị nội khoa: Nếu loét dạ dày do vi khuẩn Hp, bệnh nhân sẽ cần dùng thuốc kháng sinh và thuốc ức chế bơm proton (PPI). PPI giúp ngăn chặn các tế bào dạ dày sản xuất axit. Ngoài các phương pháp điều trị này, bác sĩ cũng có thể khuyến nghị thêm: 

– Thuốc chẹn thụ thể H2 (thuốc cũng ngăn chặn tạo axit)

– Ngừng sử dụng tất cả các giảm đau – chống viêm (NSAID)

– Theo dõi nội soi định kỳ

– Men vi sinh (Có vai trò tiêu diệt vi khuẩn Hp)

– Bổ sung thuốc có chứa bismuth

– Tác dụng phụ của thuốc dùng để điều trị loét dạ dày có thể bao gồm: buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, tiêu chảy, đau bụng, những tác dụng phụ này thường là tạm thời. Nếu bất kỳ tác dụng phụ nào gây khó chịu. Hãy trao đổi với bác sĩ về việc thay đổi thuốc.

  • Điều trị phẫu thuật: Trong số ít trường hợp,  loét dạ dày phức tạp sẽ phải phẫu thuật. Đó là các trường hợp:  

– Tái phát nhiều lần

– Loét gây chảy máu, điều trị nội khoa

– Thủng dạ dày

– Phương pháp phẫu thuật có thể là: Cắt loại bỏ toàn bộ vết loét, lấy mô từ một phần khác của ruột và vá nó trên vị trí loét, nút động mạch cấp máu, cắt dây thần kinh để giảm sản xuất axit dạ dày

8. Khi nào nên đi gặp bác sĩ

Một số loại thuốc đơn giản có thể giúp ổn định tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu tình trạng này bị lâu hơn và kéo dài thì bạn cần đi khám ngay để được kịp thời điều trị.

gap-bac-si-de-duoc-tham-kham-tu-van-kip-thoi
Gặp bác sĩ để được thăm khám, tư vấn kịp thời
  • Sốt từ 100,4 ° F (38 ° C) trở lên.
  • Mệt mỏi nhiều, khó thở
  • Nôn hoặc phân đỏ hoặc đen
  • Cơn đau đột ngột, dữ dội ở bụng liên tục không đỡ. 
  • Nếu uống thuốc kháng axit không kê đơn hoặc thuốc chẹn axit làm giảm cơn đau nhưng vẫn khiến cơn đau quay trở lại ngay sau đó.

9. Cách phòng chống bệnh loét dạ dày

Đối với khuẩn Hp, hiện nay các nhà nghiên cứu chưa xác định được con đường lây nhiễm chính thức. Tuy nhiên, một số nghiên cứu chỉ ra, loại vi khuẩn này có thể lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc gần gũi như hôn,…hoặc thông qua sinh hoạt đời sống.

Do vậy, để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn có thể gây loét dạ dày này, hãy rửa tay bằng xà phòng và nước thường xuyên.

rua-tay-thuong-xuyen-bang-xa-phong
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
  • Hạn chế bia rượu, thuốc lá
  • Tránh ăn thực phẩm tươi sống, nên ăn đồ ăn được nấu chín
  • Để ngăn ngừa loét do thuốc giảm đau chống viêm (NSAID) gây ra, hãy ngừng sử dụng các loại thuốc này (nếu có thể) hoặc hạn chế sử dụng chúng. Nếu bạn cần dùng NSAID, hãy tuân theo liều lượng những chỉ dẫn của bác sĩ.

10. Những điều cần nhớ

  • Loét dạ dày là sự phá vỡ các mô lót của dạ dày.
  • Hầu hết các vết loét dạ dày được gây ra và nhân rộng do nhiễm khuẩn Hp, các loại thuốc giảm đau, chống viêm, các thói quen không lành mạnh như: Hút thuốc, uống rượu, thường xuyên căng thẳng, stress,…
  • Lựa chọn phụ thuộc điều trị phương pháp vào trạng thái hiện tại của người bệnh, sức khỏe, nhu cầu và tính năng của điều trị.

Nguồn tham khảo:

1. https://socialforestry.org.vn/cau-tao-va-chuc-nang-cua-da-day-trong-qua-trinh-tieu-hoa/

2.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/peptic-ulcer/symptoms-causes/syc-20354223#:~:text=Ul Cancer-,Ul Cancer,lower%20part%20of%20your%20esophagus

3. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/st Gast-ulcer

4. https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/st gast-liver-and-gastroosystem-tract/st Gast-ulcer

Dược sĩ Nguyễn Thị Nhung

Chào mọi người! Tôi là Nhung, một Dược sĩ thích viết lách và đam mê nghiên cứu sâu các bệnh lý liên quan đến hệ thống tiêu hóa, đặc biệt là về dạ dày. Với sự phát triển của internet giúp người bệnh dễ dàng tìm kiếm thông tin, tôi mong muốn có thể chia sẻ một cách chính xác nhất những vấn đề liên quan đến bệnh lý dạ dày thông qua Dạ Dày Happy được tôi tổng hợp từ các chuyên gia sức khỏe hàng đầu ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Chúc bạn sức khỏe và thành công. "Dạ dày khỏe - Ăn vui vẻ"

Nhận Xét



lot-d-dy-c-nguy-him-khng-nhng-iu-cn-bit-d-dy-happy-h-tr-iu-tr-au-d-dy-vim-lot-d-dy-tro-ngc-d-dy